پسر اين ابو سهل كه به نام فضل خوانده مىشد و ديديم كه ابن نديم و قفطى نام او را اشتباها به‌جاى نام پدرش گذاشته‌اند نيز از جمله منجمين معروف دورهء هارون الرشيد و مأمون « 1 » به‌شمار مىرفته و او را نيز كتابهايى در علم نجوم بوده است . حسن بن سهل كه او هم از منجمان معروف بوده و كتابى به نام « الانواء » « 2 » تأليف كرده بود از نواده‌هاى همين ابو سهل است . چنين به‌نظر مىرسد كه آنچه باعث شده است ابن نديم اكثر افراد خاندان نوبختى را از مترجمان فارسى قلمداد كند ، بيشتر ترجمه آثار نجومى و فلكى فارسى بوده است . زيرا چنان كه ديديم خاندان نوبختى نخستين بار در دربار خلفا و در عالم اسلامى به‌عنوان منجم و مؤلفين كتب نجومى شناخته شده‌اند ، و همانها بوده‌اند كه براى نخستين بار علم نجوم را به زبان عربى درآورده‌اند ، و چنان كه ديديم سرچشمه اطلاعات نجومى ايشان نيز كتب فارسى و نجوم ايرانى بوده است ، زيرا آشنايى اعراب و مسلمانان با علم نجوم و هيأت يونانى بعد از اين تاريخ صورت گرفت . به همين جهت كتبى را كه در علم نجوم به‌وسيلهء نوبختىها به عربى تأليف شده همانطور كه گفتيم بايد يا ترجمه و يا اقتباسى از كتابهاى فارسى دانست و يا مبتنى بر آثار نجومى ايرانى . و علت اين هم كه ابن نديم آل نوبخت را در فهرست مترجمان فارسى و در سرلوحه نام مترجمانى قرار داده است كه كار آنها ترجمه كتب نجومى و فلكى بوده است نيز همين است . موسى و يوسف دو فرزند خالد از موسى و يوسف دو فرزند خالد كه به گفتهء ابن نديم در خدمت داود بن عبد الله بن حميد بن قحطبه « 3 » بوده‌اند نه از خودشان و نه از كتابهايى كه به عربى عربى ترجمه كرده‌اند اطلاع زيادى نداريم . از اين

--> ( 1 ) . طبقات الامم ، ص 60 . ( 2 ) . الفهرست ، ص 275 . ( 3 ) . حميد بن قحطبه يكى از سرداران عباسيان در جنگ با امويان بوده است .